Trening sytuacji taktycznych: ukierunkowana, zadaniowa walka z cieniem oraz sparingi zadaniowe (notatki po treningu z dnia 2026-02-02)

Wróćmy do tego, co musisz pamiętać (wiedzieć) na temat walki:

Przypomnij sobie post: "Wyjdę i powalczę"

Myślenie i wiedza "DO" w trakcie walki

są równie ważne jak nogi "TAE" i ręce "KWON"

Atak jest istotą walki - nie ma ataku, nie ma walki.

Obrona jest równie ważna jak atak - na równi z atakiem decyduje o wyniku walki:

- wyobraź sobie najlepszą na świecie drużynę piłkarską rozgrywającą mecz bez bramkarza...

- szczelna i skuteczna obrona (bez ataków) może doprowadzić do remisu (w skrajnym przypadku: 0:0)

Schematyczne reakcje obronne:

1. ten, który się boi, jest wyraźnie słabszy, po prostu ucieka (im dalej, tym lepiej)

2. osoba posiadająca większą pewność siebie, będzie się osłaniać (podejmie próbę obrony)

3. osoba bardziej zdeterminowana, będzie się osłaniała i próbowała oddawać (kontrować)

4. osoba posiadająca pewność siebie równą atakującemu, podejmie walkę, oddając uderzenia jak najszybciej (wymiana)

5. ekspert - w myśl zasady: "najlepszą obroną jest atak" - będzie "przechwytywał" tzn. przewidywał i wyprzedzał ruchy atakującego "wchodząc" w jego tempo, co ostatecznie oznacza, że w momencie zagrożenia, broniący zamieni się w atakującego.

Strefa rażenia - jest to przestrzeń (obszar), w której zawodnicy pozostają w swoim zasięgu, bez wykonywania dodatkowego przemieszczenia. Używamy określeń: 

- jesteś w strefie rażenia

- jesteś na skraju strefy rażenia

- jesteś poza strefą rażenia

OBRONA:

I. Praca stóp (kroki):

1. ucieczka tzn. wyjście poza strefę rażenia - jest najbezpieczniejszą formą obrony w myśl zasady: "nie możesz uderzyć w coś, czego tam nie ma" (jednak ucieczka uniemożliwia szybkie kontrataki)

2. zejście tzn. pozostanie na pograniczu strefy rażenia, najczęściej po zmianie kąta walki

3. unik tzn. ruch ciała: odchylenie, pochylenie, skręt - bez przemieszczenia

II. Zasłony i tzw. bloki:

1. bloki aktywne - rzadko stosowane w walce sportowej, gdyż w reakcji na zwód łatwo można się odsłonić

2. zasłony (osłony) pasywne (gardy)

III. Stopowanie

IV. Przechwytywanie

KONTRATAK oznacza wykonanie ataku w reakcji na atak przeciwnika - są to ataki wykonane po OBRONIE (patrz wyżej: I:1,2,3; II:1,2; III). Przechwycenie (IV) jest specyficzną formą kontrataku.

Walka to nie tylko pojedynek o punkty, ale także o to, na czyich zasadach zostanie ona rozegrana - innymi słowy: jest to pojedynek o dominację. 

Na zdobycie (uzyskanie) dominacji mogą mieć wpływ:

1. warunki i predyspozycje fizyczne:

- wzrost

- zasięg

- gibkość

- siła

- szybkość 

- wytrzymałość szybkościowa (TKD to sprint - rundy są krótkie)

- refleks

2. wytrenowanie techniczne:

- zasób technik i ich dobór do typu i ustawienia przeciwnika

- częstotliwość ponawiania akcji

3. odporność psychiczna

4. taktyka i strategia

Zawodnik zawsze powinien wiedzieć, co ma robić ! i być przygotowany na jak największą ilość sytuacji taktycznych pojawiających się w walce. 

Najlepsze manewry techniczne danego zawodnika możemy nazwać "patentami" i powinny one stanowić jego podstawowy arsenał - podczas walki powinien doprowadzać do sytuacji, w których będzie mógł "zrobić swoje".

Taktyka i strategia zmierzają do uniknięcia chaosu i przypadkowości w walce - umożliwiają skuteczne poprowadzenie walki poprzez optymalne wykorzystanie potencjału zawodnika.

Taktyka to ogół zasad rządzących walką.

Strategia jest dostosowaniem wiedzy taktycznej do potencjału zawodnika oraz w przypadku konkretnego pojedynku, do typu przeciwnika - WALCZYSZ TAK, JAK POTRAFISZ, I JAK POZWALA CI PRZECIWNIK.

Elementarne umiejętności zawodnika:

1. Ustawienie przeciwnika w polu walki i przygotowanie ataku za pomocą kroków i zwodów

2. Przeprowadzenie ataku: 

- dobranie momentu 

- dobór rodzaju technik zależnie od ustawienia przeciwnika

3. Umiejętność kontrataku

4. Podjęcie wymiany technik

5. Unikanie walki poprzez wykorzystanie pracy stóp (kroków)

Metody nauczania i trenowania sparingu:

I. Metody pomocnicze - zdeterminowane poprzez ingerencję trenera:

1. Walka aranżowana - przeznaczona głównie dla początkujących - jej zadaniem jest oswojenie z przeciwnikiem; uczy wyczucia dystansu

2. walka zadaniowa - na każdym etapie - polega na szkoleniu i doskonaleniu pojedynczych elementów walki

II. Metody bezpośrednie - zdominowane przez inwencję zawodnika:

1. Walka z cieniem - typ walki bez przeciwnika - zawodnik wyobraża sobie określone sytuacje zaistniałe w walce i dostosowuje do nich schematy ruchowe adekwatne do poziomu własnych umiejętności.

2. Sparing techniczny - typ walki, w którym zawodnicy wykonują techniki lekko i nie liczą punktów.

3. Sparing właściwy - techniki wykonywane są tak samo jak na zawodach.

W WALCE Z CIENIEM I W TRAKCIE SPARINGÓW ZADANIOWYCH POWINNY ZOSTAĆ PRZETRENOWANE PONIŻSZE SYTUACJE TAKTYCZNE (PRZY CZYM KAŻDY ZAWODNIK MUSI TRENOWANAĆ KOLEJNO ROLE OBU PRZECIWNIKÓW !!!):

I. Obaj wykonują kroki i zwody ustawiając przeciwnika i czekając na moment (aby wykorzystać swoje patenty).

Odpowiedz:

- Czy potrafisz to robić?

II. Jeden atakuje, drugi unika:

Unikanie walki - podstawą jest tu praca stóp - pozostawanie poza strefą rażenia, manewry w różnych kierunkach. Zawodnik unikający powinien próbować oszukiwać i dezorientować zarówno sędziego (aby nie przegrać walki przez ostrzeżenia) jak i atakującego przeciwnika (aby zwiększyć swoje szanse ucieczki) symulując walkę: wykonywanie zwodów, wykonywanie technik z dużej odległości (wiadomo, że nie nawiąże kontaktu z przeciwnikiem), wskakiwanie w strefę rażenia i natychmiastowe wyskakiwanie z niej.

Zawodnik atakujący powinien zabiegać (dosłownie) o ustawienie uciekającego w jak najmniej dogodnej pozycji tj. w pobliżu linii pola walki, lub - jeszcze lepiej - w rogu maty.

Jeżeli ambicja nie pozwala Ci tak walczyć (mam na myśli: "unikającego"), to może to nakazać rozsądek i taktyka, np. w sytuacji, gdy Twój przeciwnik ma lepsze warunki fizyczne: jest wyższy i ma dłuższy zasięg, jest silniejszy, ale trochę wolniejszy. Powinieneś unikać konfrontacji i czekać na właściwy moment, aby zakończyć walkę niskim wynikiem np. 1:0.

Odpowiedz:

- Czy potrafisz dogonić i skutecznie zaatakować bardzo mobilnego i kreatywnego przeciwnika, nie narażając się przy tym na sporadyczną kontrę?

- Czy potrafisz uciekać w opisany powyżej sposób?

III. Jeden atakuje drugi kontratakuje:

Podstawowym pytaniami są: 

1. Kiedy kontratakuje tzn. ucieka, czy raczej pozostaje w miejscu?

2. Jak daleko ucieka? Ucieka po linii prostej, czy pod kątem?

3. Czy się osłania? Jak wtedy stoi - przodem, czy bokiem?

4. Jak szybko i jak odważnie reaguje na Twój atak? Czy wchodzi w Twoje tempo i stopuje lub przechwytuje Twoje ruchy?

Przez kontratak często łatwiej jest wygrać walkę, niż po prostu atakując - jednak jeśli obaj zawodnicy będą czekali na kontrataki może ingerować sędzia i wymusić atak. 

W przypadku zawodnika kontratakującego trzeba być szczególnie ostrożnym - trzeba stosować dużo zwodów (szczególnie wobec szybkich zawodników używających stopowania i przechwyceń) oraz bardzo szybko zabezpieczać się po ataku stosując OBRONĘ (pracę stóp, zasłony i uniki).

Odpowiedz:

- Czy potrafisz kontratakować po OBRONIE (krokach, zasłonach i unikach)?

- Czy potrafisz stopować i przechwytywać?

- Czy potrafisz wykonywać skuteczne zwody przed atakiem?

- Czy potrafisz zabezpieczyć się natychmiast po ataku"

IV. Wymiana - oznacza "bitwę" - obaj zawodnicy pozostają jakiś czas w strefie rażenia wykonując uderzenia naprzemiennie lub jednocześnie. W takiej sytuacji bardziej niż kiedykolwiek należy panować nad utrzymaniem pozycji walki i gardy. Powinno się - zamiast "bić na oślep" - zachować "zimną krew" i szukać odsłoniętych partii na ciele przeciwnika. Przez cały czas trzeba się osłaniać, tak jak to tylko możliwe: rękoma, barkami, wysokim unoszeniem kolana i podudzia. 

Generalnie wymiana nie jest korzystną sytuacją - obrywają obaj, a rezultat punktów może być remisowy. Wymianę stosuje się raczej w formule Full Contact, gdy zawodnicy próbują "załatwić sprawę" jak najszybciej, lub chcą "obić" przeciwnika.

Odpowiedz:

- Czy potrafisz wyprowadzić całą serię skutecznych ataków? Jak długą?

- Czy potrafisz uderzać i kopać w taki sposób, żeby w tym czasie Twoje ręce "nie rozlatywały się"?

- Czy potrafisz atakować i bronić się (np. robiąc uniki) w tym samym czasie?

Podstawą do napisania tego posta był mój "Podręcznik Taekwondo" z 2001 r.